تئودور نولدكه ( مترجم : عباس زرياب )

282

تاريخ ايرانيان و عربها در زمان ساسانيان ( فارسي )

اموال را درربودند و مردى از سليط ( بن يربوع ) به نام نطف ، خرجينى كه در آن گوهر بود برگرفت و از اينجاست كه گفتند : « فلانى گنج نطف را يافته است » و اين سخن مثل شد « 1 » . صعصعه زنبيلى كه در آن شمش‌هاى سيم بود بگرفت . كاروانيان پيش هوذة بن علىّ الحنفىّ در يمامه « 2 » رفتند و او ايشان را جامه و زاد و ستوران بداد و خود با ايشان پيش خسرو رفت . خسرو را از هوذه كه مردى زيبا و نيكوسخن بود خوش آمد و او را بر آنچه كرده بود سپاس گفت و فرمود تا رشته‌اى مرواريد بياوردند و آن را بر سر او ببست و قبائى ديبا بر او بپوشانيد و جامهء بسيار به او داد و از اين روى او را هوذهء تاجدار مىگفتند . خسرو به او گفت : « آيا اين مردمى را كه اين كارها كردند از قوم خود مىدانى ؟ » گفت : « نه . » خسرو گفت : « ميان تو و ايشان آشتى است ؟ » هوذه گفت : « ميان ما و ايشان مرگ « 3 » است . » خسرو گفت : « يكى از حاجات تو برآورده شد . » پس بر آن شد كه سپاهى بر سر بنى تميم بفرستد . امّا به او گفتند : « سرزمين ايشان سرزمين بدى است ، سر تا سر همه بيابان است و راههاى آن ناپيدا و آب ايشان از چاههاست و باشد كه آن را بينبارند و سپاهيان تو از پاى درآيند « 4 » . » پس رأى چنان ديدند كه خسرو به كاردار خود در بحرين آزاذافروز پسر گشنسپ كه عرب او را مكعبر « 5 » مىخواندند - زيرا دست و پاى مردم را مىبريد - بنويسد و او را سوگند دهد

--> ( 1 ) - رجوع شود مثلا به ابن دريد ص 138 . ( 2 ) - حنيفه از شاخه‌هاى بكر است . دربارهء يمامه رجوع شود به سلطنت شاپور ذو الاكتاف . از هوذه در زمان پيغمبر و در حقيقت در اواخر زندگى او نيز ذكرى به ميان مىآيد . او در آن عصر يكى از مشهورترين مردان يمامه بوده است ( رجوع شود به ابن دريد ص 209 و ابن هشام ص 971 و بلاذرى ص 87 ) . به موجب گزارشهاى ديگر در آن زمان جنگهاى متعدّدى ميان تميم و سپاهيان ايرانى ( در بحرين ) و عربهاى طرفدار ايران روى داده بوده است . در يكى از اين جنگها هوذه به دست تميم گرفتار شده است و اين گرفتارى به جهت دو بيت شعر سخت‌تر گشته است . ( 3 ) - به موجب روايت اغانى او گفت كه ايشان پدر او را كشته‌اند . ( 4 ) - راوى از روى آگاهى دقيق به اوضاع عربستان سخن گفته است . ( 5 ) - مكعبر يعنى « پاره‌كننده به شمشير . » نام ايرانى او خيلى تحريف شده است . او بعدها